Sveti Sava - najveći srpski svetitelj

Autor: Slaven Šubara / Datum: 28.01.2016. 09:24

Organizovanjem prigodnog kulturno umjetničkog programa i slavskim obredom juče je u osnovnim školama „Sveti Sava „Kotor Varoš, „Petar Petrović Njegoš“ Maslovare, „Petar Kočić“ Šiprage i Srednjoškolskom centru „Nikola Tesla“ svečano obilježena školska krsna slava Sveti Sava.

Ličnost Svetog Save u cjelokupnoj istoriji srpskog naroda jedinstvena i neponovljiva. 

Sveti Sava, kao školska slava, slavi se od 1840. godine, kada je to predložio Atanasije Nikolić, rektor Liceja u Kragujevcu. U odluci tadašnjeg Popečiteljskog prosveštenija, predstavnici državne i crkvene vlasti propisali su da se Sveti Sava proglašava za “patrona svih naših škola i da se najsvečanije proslavlja”.

Sve do 1945. godine slavljen je Sveti Sava, a tada je, odlukom vlasti ukinut. Kao školska slava ponovo je počeo da se slavi 1990. godine.

Svetom Savi rođeno ime je Rastko Nemanjić. Bio je raški plemić iz vladarske porodice Nemanjića, uticajni diplomata i prvi srpski prosvetitelji i arhiepiskop autokefalne srpske žičke arhiepiskopije, zakonodavac, književnik i hodočasnik, ali i prije svega, bio je utemeljivač srpske crkve, države i školstva.

Dan kada je umro – 27. januar 1236. godine crkva je ustanovila kao praznik kojim se obiljležava njegov život i djelo.


Rastko Nemanjić je najmlađi sin srpskog župana Stefana Nemanje. Rođen je 1169. godine, a 15 godina kasnije dobio je od oca dio države kojom je trebalo da vlada. Međutim, Rastko je otišao na Svetu Goru gde se zamonašio i dobio ime Sava.

Njegovim ustoličenjem za arhiepiskopa 1219. godine utemeljena je i samostalna Srpska pravoslavna crkva.

Zajedno sa ocem Stefanom, zamonašenim kao Simeon, Sveti Sava je osnovao Hilandar i izgradio još 14 manastira, postajući tako ktitor prve srpske duhovne zajednice na Svetoj Gori.

Sveti Sava je napisao tipik, po kojem se monasi moraju upravljati i vladati, a napisao je i žitije svog oca, prebodobnog Simeona.

Sveti Sava se smatra začetnikom srpske srednjovekovne književnosti pa je stoga i zaštitnik prosvjetnih ustanova.

Sveti Sava umro je 1235. godine u tadašnjoj prestonici Bugarske – Trnovu, na povratku iz hodočašća u Jerusalim, posle jedne diplomatske misije za Bugarsku arhiepiskopiju. Iz Trnova njegove mošti prenjete su i sahranjene u manastiru Mileševa 6. maja 1237. godine. Mošti je spalio Sinan Paša 1594. godine na Vračaru. Na tom mestu nalazi se se spomen hram posvećen Svetom Savi.

Autor teksta: Slaven Šubara

Slaven Šubara

Iza mene je deset godina iskustva i rada u najboljim elektronskim medijima u regionu. Koristim najsavrmenije tehnike i mogućnosti koje danas pružaju internet i socijalne mreže. Dokaz za to je i portal ispred Vas koji koristi sopstveni CMS prilagođen potrebama KVoruma. Moja parola je rad, red, disciplina, srce, ruke, lopata. Samo znanjem i stalnim radom na sebi možemo ići naprijed. I sve najbolje stvari u životu tek treba da se dese, ni manje ni više već spontano…